Pigment studie – intro

Vorig jaar ben ik begonnen met het maken van kleurpigmenten. Ik vind het zo intrigerend om te ontdekken welke kleur diverse planten kunnen geven, wanneer je ze de tijd geeft om dit langzaam te laten zien. Nu is er een lijst van standaard verfplanten die bepaalde kleuren geven, maar ik vind het fijn om te ontdekken welke regenboog er verscholen ligt in onze tuin.

Waarom natuurlijke pigmenten?
Met mijn onderzoek naar en gebruik van natuurlijke pigmenten ga ik terug naar de schoonheid van vergankelijkheid. We zijn zo gewend geraakt aan kunst die voor eeuwig stralend blijft, zelfs lang na ons sterven, dankzij de industriële ontwikkeling. Helaas is dat ook een zeer vervuilende ontwikkeling geweest, waar gelukkig wel steeds meer aandacht voor komt.

Het hele proces van het maken van natuurlijke verf, inkt en pigment staat in het teken van deze vergankelijkheid. De planten groeien, bloeien, verkleuren en sterven af. Elk seizoen geeft zijn eigen kleur en ook in kunst gemaakt met natuurlijke pigmenten gaat dit zo. Dit maakt mijn schilderijen levend.

Ik test de kleuren die ik maak door ze op papier te kwasten en vervolgens, deels afgedekt, langere tijd in de zon te houden. Zo kan ik zien hoe de kleuren in de loop der jaren in huis zullen veranderen of stabiel blijven. Zijn de kleuren sterk vervlogen, zijn ze niet bruikbaar voor mij. Hebben ze hun kleurtint behouden, gaan ze mee in het palet. Houden natuurlijke pigmenten het 50 jaar vol? Sommigen wel, maar veel ook niet. Maar dat hoeft ook niet van mij.

Het proces
We beginnen met het maken van inkt. Hiervan maak je namelijk uiteindelijk weer pigment.
Inkt maken is een beetje hetzelfde als thee maken. Je voegt plantmateriaal toe aan water en verwarmt dit afhankelijk van het plantmateriaal. Een nachtje later en je inkt is klaar. Dit kun je ook gebruiken om stof te verven. Op deze website en dit YouTube account staat veel over het verven van stof, wat tegelijkertijd veel informatie geeft over inkt maken aangezien het maken van een ‘dye bath’ praktisch hetzelfde is.

In dit boek vond ik informatie over hoe je elk plantmateriaal het beste kunt behandelen. Bloemen moeten bijvoorbeeld op een lagere temperatuur verwarmt worden dan walnoten of schors, om de beste kleur eruit te halen.

Heb je het inkt maken (of een verfbad) onder de knie, kun je verder met pigment maken.
Pigment maken doe ik volgens het lake pigment proces. Op YouTube en de rest van het internet is het een en ander te vinden over lake pigments, of kijk eens naar dit boek. Zeer leerzaam.
Je vangt de kleurstof van het plantmateriaal met soda en aluin, twee aard metalen, en maakt hiermee een nieuwe grondstof, het pigment! Dit is niet meer oplosbaar in water, zoals de kleurstof in inktvorm wel is. Hierdoor blijft de kleur beter behouden én beschermd tegen de kracht van de zon.

Mijn studies
Nu je een beetje het proces kent en voldoende bronnen hebt om eventueel zelf aan de slag te gaan, deel ik in volgende posts mijn resultaten met de planten en bomen uit mijn tuin en omgeving. Ik zal ze een beetje groeperen en als een kleur bibliotheek regelmatig aanvullen. Sommige resultaten zijn heel verrassend, vooral tijdens het experimenteren met de pH waardes.